Przegląd Młodej Sztuki w Ekstremalnych Warunkach SURVIVAL odbywa się od siedmiu lat we Wrocławiu. Jego podstawowym założeniem jest prezentowanie sztuki w przestrzeni miejskiej, poza tradycyjnymi instytucjami wystawienniczymi – a więc w zderzeniu z wielością kontekstów, treści oraz dynamiką sfery publicznej.

Pierwsza edycja SURVIVALU odbyła się w 2003 roku w nieczynnych koszarach radzieckich przy ul. Koszarowej 3, kolejne między innymi na Dworcu Głównym, w okolicy jednej z ważniejszych ulic Wrocławia – Świdnickiej oraz w niezwykłej Dzielnicy Czterech Świątyń, która włącza restaurowaną właśnie Synagogę „Pod Białym Bocianem”. To tutaj skupione są mniejszości żydowska i romska. Ich obecność, kultura, trudna sytuacja w dawnej i we współczesnej Polsce stały się tematem prac części artystów biorących udział w szóstym SURVIVALU.

SURVIVAL podróżuje, zmienia otoczenie w poszukiwaniu stymulacji, materiału do opracowania. To miejsce staje się tematem. Organizatorzy i kuratorzy przeglądu formułują jasno sprecyzowane hasła lub myśli przewodnie jedynie w tych przypadkach, w których w sposób oczywisty i naturalny wynikają one z przestrzeni, z jej kontekstów, warstw, pamięci… Rok temu, w Dzielnicy Czterech Świątyń, były to: poczucie zagrożenia, dziecięca zabawa (zwłaszcza zabawa w wojnę), szeroko pojęte zagadnienie pamięci, a także wykluczenie społeczne. SURVIVAL 7 powstawał w oparciu o takie słowa-klucze jak: wystawa, pawilon lub muzeum, palimpsest, świetność, zapominanie, upadek.

Tegoroczne czterdzieści dwie realizacje artystów stworzyły narrację prowadzącą widza z otwartych przestrzeni ulic Wróblewskiego i Wystawowej (prace Marty Gruzd oraz Miry Boczniowicz i Andrzeja Urbańskiego), przez dawne reprezentacyjne wejście do Wytwórni Filmów Fabularnych (Starway Kingi Nowak i Bogny Podbielskiej oraz równoważąca humorem dość pompatyczne w charakterze płaskorzeźby Xawerego Dunikowskiego realizacja Tomasza Opanii Dokument), aż do różnorodnych, skomplikowanych wnętrz Pawilonu Czterech Kopuł, gdzie zlokalizowano główną część przeglądu.

Pawilon Czterech Kopuł zaprojektowany przez Hansa Poelziga w 1912 roku gościł – jeszcze w przedwojennym Breslau – między innymi Wystawę Historyczną. Po II wojnie światowej, już w polskim Wrocławiu, przynależał do kompleksu budynków i otwartych przestrzeni, w których w 1948 roku zainstalowano słynną, propagandową Wystawę Ziem Odzyskanych. W latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia, w związku z umieszczeniem w Pawilonie Wytwórni Filmów Fabularnych, rozpoczęto jego przebudowę: reprezentacyjne skwery, altany i ogromne hale wystawiennicze zostały w części zastąpione przez przybudówki, warsztaty i studia filmowe.

Instalacje, wideo-realizacje, prace dźwiękowe zaprezentowane przez artystów biorących udział w siódmym SURVIVALU ujawniły wielopoziomowy, tajemniczy i złożony charakter tego niezwykłego miejsca. Warstwa, rozwarstwianie, przyrastanie – to w istocie tematy większości prac.

Do tegorocznej edycji SURVIVALU włączona została też stara sala kinowa WFF. Odbyły się w niej projekcje filmowe, nostalgiczne poranki i popołudnia prezentujące dzieła powstałe we wrocławskiej WFF oraz wyimki z dorobku zarówno klasycznej jak i najnowszej polskiej animacji. Na opustoszałym na co dzień dziedzińcu Pawilonu ulokowała się survivalowa scena muzyczna „Four Domes Sound” z koncertami gwiazd muzyki eksperymentalnej z USA, Wielkiej Brytanii i Polski.

[z materiałów organizatora]

fot. Katarzyna Kondratczyk, Łukasz Paluch, Michał Smandek