Gender

Feminizm wielokulturowy

Próba przekroczenia „białego solipsyzmu”

Klaudia Rutkowska,

10.11.2005

Bell Hooks wskazuje, że opresja ze względu na płeć jest uważana za podstawową w tradycyjnej myśli feministycznej względem innych typów opresji. Według Hooks niesłusznie, bowiem nasze doświadczenie jest wynikiem nakładania się na siebie relacji klasowych, rasowych i genderowych. Nikt nie jest osadzony tylko w relacjach ze względu na płeć. Analiza, która koncentruje się tylko na jednym wymiarze zjawiska opresji, zniekształca je.

Mormoński feminizm

Marta Klimowicz,

13.10.2005

Kolejną nierównością, jaką dostrzegłam, jest nazewnictwo. Dorośli mormoni-mężczyźni, nazywani są starszymi. Natomiast kobiety-mormonki to siostry. Widać tu wyraźne zachwianie proporcji – mężczyzna jest starszym, a określenie to budzi szacunek, przywołuje na myśl doświadczenie i wiedzę. Kobiety zaś są siostrami, kimś, za kogo trzeba być odpowiedzialnym i kto jest ze swojej natury podległy i posłuszny.

Macierzyństwo: błogosławieństwo czy przekleństwo kobiet?

Natalia Kowbasiuk,

13.07.2005

Z racji jej zdolności rozrodczych, kobiecie oddawano niejednokrotnie cześć boską, ale też uważana była za osobę nieczystą, a ciążę i poród otaczano tabu. Macierzyństwo mogło oznaczać dla niej podstawę realnej władzy, a z drugiej strony stanowić istotne ograniczenie jej wolności, być równoznaczne z „aresztem domowym”. Nic dziwnego, że doświadczenie to może być przyczyną głębokich frustracji kobiet; tym bardziej, że często kultura nie pozwala im swoich uczuć wyrazić. Jak stara się na to odpowiedzieć feminizm, gdzie widzi źródła frustracji i jakie proponuje rozwiązania – chciałabym skrótowo przedstawić.

Homoseksualność – ujęcie radykalne

Sebastian Michalik,

21.06.2005

Herosi polskiej tradycji i religijności manifestują do woli swoją homofobię, robiąc przy tym niezły polityczny interes. Wtórują im przy tym chociażby tabloidy, które przy każdej okazji straszą wizją wielkiej, światowej homoofensywy. Nie da się ukryć, że to piewcy homofobii dyktują warunki, na jakich dyskutuje się kwestię gejów i lesbijek. Oznacza to, że polscy „liberałowie” – tak ich tu nazwijmy – sami przyczyniają się do utrwalenia dominacji obozu, z którym pragną walczyć. Dlaczego tak się dzieje? Być może z tego powodu, iż zaściankowej homofobii próbują oni przeciwstawić język, który po części jej służy. Mam na myśli to, co tu nazwę „liberalnym” językiem argumentacji na rzecz praw osób homoseksualnych.

To miał być tekst o teorii queer

Robert Kulpa,

21.02.2005

Chłopcy jak przystało na chłopców – zwyczajni, w dżinsach, nie przegięci, normalni. Dziewczęta – zwyczajne, w spodniach i spódnicach, dziewczęce, żadnych męskich lesb. Wszystko takie cacy i normalne, zwyczajne, że aż szlag człowieka trafia. Ruch queer w takich momentach pyta się: a gdzie są travesti? Gdzie przegięci faceci? Gdzie są butch? Czyżby nie istniały? Czyżby nie było wśród lesbijek i gejów punków, anarchofeministek, fanów skóry i hipermaskulinistycznych facetów w układach S/M? Dlaczego nie zostali pokazani w tej akcji? Czyżby dlatego, że nie pasują do lansowanego wzorca „normalnej lesbijski”, „normalnego geja”? Czyżby byli zbyt „kontrowersyjni” dla dopiero co przebłaganego społeczeństwa, i nie można ich pokazywać w prasie i telewizji, „bo ludzie znowu powiedzą, że to zboczeńcy”?

Feminizacja nie jest feminizmem

Piotr Skuza,

11.02.2005

Lucyna Kopciewicz z przykrością zauważa, że w polskiej pedagogice kategoria płci/rodzaju jest postrzegana jako egzotyczna, niegodna naukowych badań, zaś feminizm jest w tym obszarze całkiem nieobecny. Właśnie jedyną z nielicznych chyba jak dotąd przestrzeni – wedle mojego rozeznania – gdzie kategoria płci/rodzaju pojawia się nominalnie i ma szanse zaistnieć jako narzędzie badawcze, wychowawcze i polityczne, jest pedagogika różnic, wnikliwie rozwijana w omawianej książce. Autorka omawianej pracy radykalizuje dyskurs pedagogiki i zmienia jego oblicze poprzez odrzucenie androcentrycznych uzurpacji.

Feminizm w filozofii. Pomiędzy postmodernizmem a Oświeceniem

Judith Butler versus Seyla Benhabib

Monika Bobako,

11.02.2005

Próba usytuowania feminizmu jako projektu politycznego na mapie współczesnej filozofii nieuchronnie prowadzi do konfrontacji z pewnym paradoksem teoretycznym. Oto bowiem z jednej strony jest feminizm głęboko zakorzeniony w tradycji Oświecenia: jego fundamentem jest wywodząca się z Oświecenia idea emancypacji oraz hasła indywidualnej wolności i równości. Z drugiej strony, współczesny feminizm zawdzięcza swoje istnienie tym nurtom intelektualnym, które od lat sześćdziesiątych podejmują krytykę tradycji oświeceniowej, określanym jako postmodernizm. Paradoksalnie, ujawnienie sprzeczności tkwiących w oświeceniowych wizjach emancypacji społecznej pchnęło feministyczną myśl polityczną na nowe tory. Jednocześnie jednak postawiło ją przed zupełnie nowymi wyzwaniami teoretycznymi, a przede wszystkim przed zadaniem dogłębnej redefinicji własnych celów i założeń.

Cyberfeministyczne rekonfiguracje

Internet jako nowa przestrzeń polityczna

Anna Nacher,

03.01.2005

Sieć jest rodzaju żeńskiego – tytuł jednego z najlepiej znanych esejów Sadie Plant mógłby uchodzić za wykładnię cyberfeminizmu, gdyby nie to, że brakuje mu pytajnika. Pytajnik powinien pojawić się bowiem z różnych względów. Powodem oczywistym jest feministyczna krytyka esencjalizmu, zwłaszcza podejmowana z pozycji postmodernistycznej decentralizacji kategorii tożsamościowych. Pojawia się podstawowy problem: na czym zasadza się owa żeńskość sieci? I co miałoby z tego wynikać? Cechy fenomenu zwanego cyberprzestrzenią, które stanowią podstawę koncepcji Plant, czyli jej niehierarchiczność, decentralizacja, płynność i heterogeniczność bywają również konceptualizowane w ramach zupełnie innych paradygmatów niż ten sprowadzony do gry biegunów kobiecy–męski.

Cyberfeminizm

Alex Galloway,

03.01.2005

Relacja między kobietami i maszynami, związana z problematyką tożsamości, techniki i ciała, znajduje się w centrum współczesnego ruchu zwanego cyberfeminizmem. Grupa artystek i aktywistek, która powstała we wczesnych latach dziewięćdziesiątych w Adelaide w Australii, nazwawszy się VNS Matrix, opublikowała pierwszy Manifest Cyberfeministyczny, zaś 20 września 1997 roku spotkała się Pierwsza Międzynarodówka Cyberfeministyczna. Wyłaniająca się cyberkultura z pewnością wytworzyła potrzebę cyberfeminizmu. Opiszmy tę potrzebę za pomocą następującego zestawu pytań: Jak technika określa naszą płeć? Czy Internet unika dyskryminacji dzięki anonimowości płci? Czy technika może nam pomóc przezwyciężyć patriarchat? Dlaczego wśród komputerowców jest nieproporcjonalnie duża liczba mężczyzn? Kto napisał historię komputerów? Czy maszyny cyfrowe są zasadniczo rodzaju męskiego czy żeńskiego?

Teksty w sieci

Regiony

Felietony

Recykling Sztuki

Gender

Feminizm wielokulturowy

Mormoński feminizm

Macierzyństwo: błogosławieństwo czy przekleństwo kobiet?

Homoseksualność – ujęcie radykalne

To miał być tekst o teorii queer

Feminizacja nie jest feminizmem

Feminizm w filozofii. Pomiędzy postmodernizmem a Oświeceniem

Cyberfeministyczne rekonfiguracje

Cyberfeminizm

12 wiosna/lato 2009

RI zaprasza

Aktualności

Nadchodzące wydarzenia

Teksty w sieci

Regiony

Felietony

Recykling Sztuki

Newsletter RI

Gender

RI zaprasza

Aktualności

Nadchodzące wydarzenia