Globalizacja

Panoptykon już nam nie wystarcza

Z Davidem Lyonem rozmawia Mateusz Janik,

17.01.2012

W dobie państwa dobrobytu bezpieczeństwo dotyczyło przede wszystkim kwestii socjalnych. Chodzi o to, że nie musiałem obawiać się głodu, braku dostępu do edukacji, choroby i tak dalej. Dzisiaj mamy natomiast do czynienia ze swoistą formą zagrożenia bytowego, które jest nierozerwalnie związane z nowym rozumieniem państwowego czy też narodowego bezpieczeństwa. Rzeczywiście pod tym względem mamy do czynienia z istotną zmianą, która biegnie w kierunku indywidualnej odpowiedzialności i zmniejszania socjalnych oraz politycznych sił współtworzących bezpośrednie otoczenie danej osoby.

„Nic szczególnie radykalnego…", czyli czym zastąpić świat korporacji

Recenzja książki Davida C. Kortena „Świat po kapitalizmie”

Jakub Śliwa,

07.06.2011

Projekt świata bez korporacji opiera się na samoorganizujących się, lokalnych społecznościach, korzystających z odnawialnych źródeł energii, dostosowujących zabudowę do lokalnych warunków, dążących do ograniczenia produkcji, współdziałania, różnorodności, rozwijania twórczego indywidualizmu. Autor postuluje odbudowę państwa opiekuńczego. Przedstawia też plan ograniczenia przywilejów korporacji i przywrócenia praw ludziom.

Europa kryzysu i walki

Jaka przyszłość Europejskiego Forum Społecznego?

Z uczestnikami szóstego Europejskiego Forum Społecznego w Stambule rozmawia Marcin Starnawski (3 lipca 2010),

30.04.2011

„Odnoszę wrażenie, że formuła forum społecznego się nieco wypaliła. Widzę coraz więcej partii politycznych, natomiast brakuje mi grup oddolnych”. *** „Ruch społeczny pozbawiony impulsu politycznego jest martwy. I na odwrót: organizacje polityczne nic nie znaczą, gdy oderwane są od realnego ruchu społeczno-obywatelskiego”. *** „Ma miejsce głęboki kryzys, gdyż Europejskie Forum Społeczne cały czas broni się przed tym, by być realnym ruchem koordynującym działania społeczne. Chce być co najwyżej przestrzenią spotkań. Jeśli nie nastąpi zasadnicza zmiana formuły, forum umrze całkowicie”.

„Zatruwa myślenie, mąci wzrok, psuje duszę”

Julian Bartosz,

24.08.2010

Książkę Maassa czyta się jak najprawdziwszy kryminał. Jest ona zarazem niezwykłym dowodem na hipokryzję współczesnych polityków – nikogo nie wyłączając. Unaocznia, jak powstają kryzysy i wybuchają wojny „w obronie naszej cywilizacji i podstawowych wartości”. Obnaża cynizm tych, którzy na ropie zarabiają miliardy.

O istocie i mechanizmie zwycięstwa globalizacji

Edward Karolczuk,

04.01.2010

Przypisywanie sprawczej roli kapitałowi finansowemu w procesie globalizacji niesie pewne uproszczenie. Taki pogląd sugeruje, że kapitał finansowy zdominował kapitał niefinansowy i narzucił mu swoją optykę widzenia i interesy. Al Campbell stawia pomijane przez innych pytania: jak to się stało, że kapitał finansowy, który przed nastaniem neoliberalizmu stanowił w Stanach Zjednoczonych 15 procent wszelkiego kapitału, za czasów neoliberalizmu stanowi już 25 procent, narzucając swą wolę i program? dlaczego kapitalizm wszedł na drogę neoliberalizmu?

Kwestia mieszkaniowa w dobie globalizacji

Jakub Grzegorczyk,

25.03.2009

Ruch lokatorski, którego powolny rozwój możemy zaobserwować także w Polsce, musi sprostać najważniejszym wyzwaniom wynikającym z procesów globalizacji: odcięcie mieszkańców od procesu decyzyjnego w najważniejszych kwestiach (w wyniku przeorientowania polityki miejskiej na cele stawiane przez neoliberalizm), pogorszenie warunków życiowych osób o niskich i średnich dochodach, zaniku praw socjalnych oraz komercjalizacji i prywatyzacji przestrzeni publicznej. Obecnie znajdujemy się w momencie, w którym otwiera się debata o możliwych odpowiedziach ruchu lokatorskiego na wyżej wymienione wyzwania.

Wokół Apelu z Bamako

Marcin Starnawski,

20.06.2008

„Duch Porto Alegre” zakłada wszak możliwie otwarty wachlarz wizji alternatyw, nawet jeśli krytyka wykaże ich ograniczenia czy sprzeczności. Być może Apel z Bamako to nie więcej niż „radykalny reformizm” na miarę dwudziestego pierwszego wieku, ale trudno przecenić jego znaczenie jako głosu łączącego różnorodne kwestie. A już od samych działaczy i działaczek zależeć będzie, na ile posłuży on jako punkt odniesienia w krytyce systemu neoliberalnego czy też na ile zainspiruje konkretne kroki.

Apel z Bamako

20.06.2008

Aby stworzyć zróżnicowany, wielobiegunowy i oparty na dążeniach zwykłych ludzi podmiot historyczny, trzeba znaleźć i upowszechniać rozwiązania alternatywne, które zaktywizowałyby siły społeczne i polityczne. Celem jest radykalne przeobrażenie systemu kapitalistycznego. Nie sposób już dłużej tolerować niszczenia Ziemi i milionów ludzkich istnień oraz godzić się na narzucaną nam przez imperialistyczne potęgi kulturę indywidualizmu i konsumeryzmu, która towarzyszy obecnemu systemowi i wzmacnia go – w grę bowiem wchodzi los samej ludzkości. Alternatywy dla marnotrawstwa i niszczycielstwa kapitalizmu czerpią swe siły z długiej tradycji oporu społecznego, który obejmuje wszelkie, choćby małe, kroki naprzód, nieodzowne w codziennej egzystencji ofiar systemu.

Globalne nieporozumienie – porażki neoliberalizmu

Aneta Jerska,

01.04.2008

Książka Wizja sprawiedliwej globalizacji jest krytyką fundamentalnych założeń doktryny wolnego handlu i zbiorem propozycji – recept – opracowanych przez Stiglitza, mających na celu uświadomienie szerokim rzeszom obywateli, że globalizacja „z ludzką twarzą” jest możliwa. Laureat Nobla w dziedzinie ekonomii z 2002 roku nie neguje samej globalizacji, a jedynie jej obecny kształt. Ostrze jego krytyki wymierzone jest w doktrynę neoliberalizmu, która w Polsce ciągle uważana jest za niepodważalny dogmat.

Katalog niespełnionych życzeń

Czyli o tym, co się nie udaje w globalnym rozwoju

Wojciech Spirewski,

22.11.2007

Pomoc finansowa płynąca z krajów wysokorozwiniętych do obszarów ubogich nie może stanowić jedynego elementu programów rozwojowych, powinna być raczej zapleczem dla projektów prowadzących do postępującego usamodzielnienia się krajów ekonomicznie niewydolnych. Trudno jednak o rozwój ekonomiczny w warunkach słabo albo w ogóle nie funkcjonującej państwowości. Mimo że przy braku całkowitej pewności co do efektywności poniesionych nakładów społeczność międzynarodowa niechętnie zwiększa kwoty pomocowe na ten cel, to szukanie odpowiednich rozwiązań na wzmocnienia przyszłych struktur administracyjnych jest konieczne dla realizacji jakichkolwiek innych planów pomocowych.

Śladami T-shirta

Czyli o ukrytych sprzecznościach globalizacji

Bartosz Głowacki, Katarzyna Hordejuk,

10.11.2007

I tutaj pojawia się pierwszy problem: współczesny kapitalizm okazuje się być coraz bardziej odporny na zmiany polityczne. Rivoli nie zauważa (lub nie chce zauważyć), że coraz częściej transnarodowy kapitał swobodnie wędruje i świetnie funkcjonuje w krajach o ustrojach totalitarnych czy autorytarnych. Co więcej, wolne strefy ekonomiczne, które dzięki swojej konkurencyjności (na przykład dzięki specjalnym ulgom podatkowym) są w stanie przyciągnąć obcy kapitał, a którymi tak bardzo zachwyca się Rivoli, nie gwarantują trwałego rozwoju danego regionu.

Zderzenie struktur

Kapitalistyczna baza i liberalny rdzeń vs aksjologia demokracji

Mariusz Turowski,

04.11.2007

Nie ma wątpliwości. Książka Analiza systemów-światów. Wprowadzenie to lektura obowiązkowa. Można ją również z czystym sumieniem polecić znacznie szerszemu, pozaakademickiemu odbiorcy, który z uwagą – zwykle również z niepokojem – śledzi krajową i międzynarodową scenę polityczno-społeczną, będąc jednocześnie przekonanym, że obraz prezentowany mu przez dostępne środki masowego przekazu pomija wiele istotnych aspektów rzeczywistości dochodzących do głosu wówczas, gdy uwzględni się odmienną perspektywę i inne źródła lub podejmie się próbę znalezienia głębszych struktur i prawidłowości, których oglądane fakty okazują się przejawem. Zadanie trudne i wymagające wysiłku, ale czy możemy sobie pozwolić na jego zlekceważenie?

Teoria dyskursu a badania transnarodowe

Mariusz Wieczerzyński,

01.09.2007

Wiele wskazuje na to, że znaczenia nieustannie prześlizgują się pod formami znaczącymi, będąc dopasowywane w zależności od ustrukturowania bloków hegemonicznych i kontrhegemonicznych w polu dyskursywnym. W tym sensie można rozumieć przekładanie z kontekstu na kontekst pojęć ze słownika oświeceniowego takich jak wolność, dobrobyt, prawa, suwerenność, czy w końcu demokracja, które przemieszczają się w strumieniach ideoobrazów podlegając rozmaitym lokalnym transformacjom. Stoimy w obliczu sytuacji, kiedy znaki zostały odcumowane od swoich znaczeń i mogą występować w rozmaitych konfiguracjach z tym, co znaczone.

Rozpędzić G8

Przemysław Wielgosz,

17.06.2007

G8 przedstawiane jest często jako forum powołane do rozwiązywania problemów świata. Prawda brzmi jednak tak, że to ono jest problemem. Aby ukryć ten niewygodny fakt globalna elita władzy, a za nią wiele mediów usiłuje zdyskredytować swoich przeciwników. To bardzo wygodna strategia. Przedstawienie przeciwnika politycznego jako chuligana-przestępcy pozwala nie przejmować się tym, co ma on do powiedzenia. Wszelako fakt, że przywódcy G8 tak bardzo boją się konfrontacji z krytyką alterglobalistów dowodzi, że to ci ostatni mają rację. Im szybciej to zrozumiemy, tym prędzej wygłaszane przy okazji kolejnych szczytów frazesy będą mogły przekształcić się w realne działania.

Krytyka i praktyka

Odejście od krytycznego myślenia na niemieckich uniwersytetach i wymagania współczesnego kapitalizmu w stosunku do nauki

Christina Kaindl,

14.06.2007

Spór o edukację i naukę wiąże się z trzema ważnymi zmianami, które zaszły we współczesnym sposobie produkcji. Po pierwsze chodzi o stałą gotowość do nauki. Neoliberalna polityka oświatowa postuluje koncepcję uczenia się przez całe życie, w której chodzi o ogólne nastawienie na naukę, przeciwstawiając ją koncepcji uczenia się na zapas. To, co jawiło się jako izolująca się nauka, która żyje dla samej siebie, było krytykowane przede wszystkim w socjologii jako zgoda na status quo. W odpowiedzi na tą krytykę rozwinęły się krytyczne treści programowe i alternatywne modele studiów. Jednak tego typu próby: niepartyjnej nauki i świadomego, wyzwolonego poparcia, które nie może już stać poniżej granic rozpoznania i zastosowania w społeczeństwie burżuazyjnym, znikły całkowicie ze świata uniwersyteckiego.

Teksty w sieci

Regiony

Felietony

Recykling Sztuki

Globalizacja

Panoptykon już nam nie wystarcza

„Nic szczególnie radykalnego…", czyli czym zastąpić świat korporacji

Europa kryzysu i walki

„Zatruwa myślenie, mąci wzrok, psuje duszę”

O istocie i mechanizmie zwycięstwa globalizacji

Kwestia mieszkaniowa w dobie globalizacji

Wokół Apelu z Bamako

Apel z Bamako

Globalne nieporozumienie – porażki neoliberalizmu

Katalog niespełnionych życzeń

Śladami T-shirta

Zderzenie struktur

Teoria dyskursu a badania transnarodowe

Rozpędzić G8

Krytyka i praktyka

12 wiosna/lato 2009

Aktualności

Teksty w sieci

Regiony

Felietony

Recykling Sztuki

Newsletter RI

Globalizacja

Aktualności